27 اکتبر 2023- تحقیقات جدید ارتباط جالبی را بین قطع درمان با متفورمین به دلایل غیرمرتبط با اختلال عملکرد کلیه، و بروز زوال عقل در میان افراد مبتلا به دیابت کشف کرده است. در حالی که مطالعات قبلی به پتانسیل متفورمین برای کاهش خطر زوال عقل اشاره داشتند، این مطالعه به بررسی اثرات قطع درمان با متفورمین پرداخته است. این مطالعه در JAMA Network Open توسط دکتر اسکات زیمرمن و همکارانش منتشر شد.
این مطالعه که درKaiser Permanente شمالی کالیفرنیا انجام شد، شامل گروهی از افراد متولد قبل از سال 1955 بود که در زمان شروع درمان، بدون سابقه بیماری کلیوی مصرف کننده ی متفورمین بودند. پیگیری دمانس با بررسی پرونده الکترونیک سلامت در سال 1996 آغاز و تا سال 2020 ادامه داشت.
محققان بر روی گروهی از افرادی شامل 12220 نفر متمرکز شدند که با وجود حفظ نرخ طبیعی تخمینی فیلتراسیون گلومرولی (eGFR)، مصرف متفورمین را بطور زودهنگام قطع کردند. این افراد با مصرف‌کنندگان معمول متفورمین، که یا به درمان متفورمین ادامه دادند یا آن را (با یا بدون شروع مجدد) پس از اندازه‌گیری غیرطبیعی eGFR، پایان دادند، مقایسه شدند. افرادی که مصرف متفورمین را بطور زودهنگام متوقف کردند با کاربران معمول متفورمین هم سن و هم جنس که برای مدت زمان مشابه دیابت داشتند، مطابقت داده شدند.
یافته های این مطالعه به شرح زیر است:
· نمونه تحلیلی نهایی شامل 12220 خاتمه دهنده ی زودهنگام بود که از این تعداد 5640 زن (46.2 درصد از گروه) بودند. میانگین سن(SD) در شروع اولین نسخه متفورمین برای خاتمه دهنده ی زودهنگام 59.4 (9.0) سال بود.
· گروه کاربر معمول متفورمین شامل 29126 نفر با 13582 زن (46.6 درصد از گروه) بود. میانگین سنی(SD) در شروع اولین نسخه متفورمین برای مصرف کنندگان معمول متفورمین 61.1 (8.9) سال بود.
· خطر تشخیص زوال عقل در خاتمه دهنده های زودهنگام متفورمین، در مقایسه با کاربران معمول متفورمین 21% بیشتر بود(نسبت خطر: 1.21؛ 95% فاصله اطمینان(CI) 1.12 تا 1.30).
· در تجزیه و تحلیل میانجی بررسی گردید که آیا تغییرات در سطح HbA1c یا مصرف انسولین ارتباط بین خاتمه ی زودهنگام متفورمین و بروز زوال عقل را توضیح می‌دهد یا خیر.سهم این عوامل در این ارتباط حداقل بود.
این نشان می دهد که ارتباط بین پایان زودهنگام متفورمین و بروز زوال عقل تا حد زیادی مستقل از تغییرات در سطح HbA1c و مصرف انسولین است.
اسکات زیمرمن، نویسنده ی این مطالعه، اپیدمیولوژیست در دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، گفت: اثرات دیگر متفورمین احتمالاً مسئول این موضوع هستند و اطلاع از این تاثیر می‌تواند به این حوزه از تحقیقات کمک کند تا مداخلات مؤثر و استراتژی‌های پیشگیرانه ای را در تحقیقات آینده شناسایی کنند.
او گفت: اگر متفورمین مصرف می‌کنید و قصد قطع آن را دارید، ابتدا با پزشک خود صحبت کنید.
زیمرمن افزود: فاکتورهای زیادی برای هر فرد باید متعادل شوند، از جمله خطر زوال عقل فردی، شدت عوارض جانبی متفورمین و آنچه بیمار می‌خواهد. فواید متفورمین فراتر از پیشگیری از عوارض دیابت می تواند بخشی از گفتگو با بیمار باشد.
دکتر یوکو هارا، مدیر بخش پیشگیری از پیری و آلزایمر در بنیاد کشف داروی آلزایمر در شهر نیویورک، گفت: این نتایج با انتشارات علمی موجود مطابقت دارد که نشان می دهد متفورمین خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش می دهد.
دکتر هارا، که بخشی از مطالعه جدید نبود، توضیح داد که متفورمین همراه با رژیم غذایی و ورزش برای مدیریت دیابت نوع 2 استفاده می شود و دیابت نوع 2 یک عامل خطر ثابت برای زوال عقل است.
او گفت: دیابت نوع 2 و بیماری آلزایمر چندین ویژگی مشترک دارند، از جمله اختلال در جذب گلوکز در مغز، در حالی که گلوکز برای عملکرد مغز حیاتی است. علاوه بر این، این دو وضعیت با مقاومت به انسولین و سطوح بالاتر استرس اکسیداتیو مرتبط هستند.
دکتر هارا خاطرنشان کرد: اگر دیابت نوع 2 دارید، مدیریت موثر آن با متفورمین یا سایر داروهای ضد دیابت و مداخلات سبک زندگی ممکن است خطر زوال عقل را کاهش دهد و از مغز شما در برابر زوال شناختی، محافظت کند.
دکتر John Buse، مدیر مرکز مراقبت از دیابت در دانشگاه کارولینای شمالی در چاپل هیل، گفت: هنوز خیلی زود است که بگوییم توقف متفورمین شانس ابتلا به زوال عقل را افزایش می دهد.او که در این مطالعه شرکت نداشت، افزود: ممکن است عوامل دیگری باعث این یافته ها شوند-نگرانی هایی وجود دارد که متفورمین می تواند سطوح ویتامین B12 را کاهش دهد و سطوح پایین B12 می تواند خطر مشکلات حافظه و تفکر را افزایش دهد.
وی خاطرنشان کرد: قطع متفورمین ممکن است یک علامت باشد و دلیلی برای زوال عقل نباشد.
نتیجه نهایی؟ دکتر Buse گفت: این یک ایده درخشان است که ارزش مطالعه بیشتر را دارد، اما مطمئناً سیگنالی قوی مبنی بر اینکه توقف متفورمین ایده بدی است، نیست. زیرا دلایلی برای قطع مصرف متفورمین وجود دارد، از جمله مشکلات کلیوی.
اما دکتر Buseافزود: اگر دلیل خوبی برای قطع متفورمین وجود نداشته باشد، واضح است که این دارو به همان اندازه مؤثر و بی خطر است که بوده است و باید به ادامه آن فکر کرد.
محققان نتیجه گیری کردند: این تحقیق نشان می دهد که خاتمه ی درمان با متفورمین به دلایل غیر مرتبط با اختلال عملکرد کلیه ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهد. این یافته‌ها می‌تواند پیامدهای مهمی برای مدیریت بالینی بزرگسالان مبتلا به دیابت داشته باشد و شواهد بیشتری از پتانسیل متفورمین در کاهش خطر زوال عقل ارائه دهد.این مطالعه بر اهمیت کاوش بیشتر در مورد رابطه ی پیچیده بین متفورمین و خطر زوال عقل تاکید می کند. این درها را به روی تحقیقات آینده باز می کند که می تواند مکانیسم های اساسی پشت این ارتباط را روشن کند و به طور بالقوه منجر به بهبود درمان های بالینی برای بیماران دیابتی شود.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2023-10-diabetes-metformin-toll-brain.html